π. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΦΛΩΡΟΦΣΚΥ: ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΟΥΝΙΑ

Η ουνία εξελίχθηκε σε σχίσμα και παρέμεινε σχίσμα. Υπήρξε βασικά ως κίνημα μιας μικρής μερίδας του κλήρου, έργο μερικών επισκόπων, αποκομμένων από την κοινότητα της Εκκλησίας, που ενεργούσαν χωρίς την ελεύθερη και συνοδική συγκατάθεση της. Ενεργούσαν μυστικά και κρυφά, χωρίς την επίγνωση των Ορθόδοξων Χριστιανών, παραπλανώντας τους. Οι Ορθόδοξοι πιστοί είδαν πως πρέπει να εναντιωθούν στους προδότες ιεράρχες που ασπάστηκαν τον παπισμό παριστάνοντας ότι παραμένουν Ορθόδοξοι για να τραβήξουν και να παρασύρουν κόσμο. Όμως κοινωνιολογικά η ουνία αποδείχτηκε μια αποτυχία, όσο και να παριστάνουν τους Ορθόδοξους βαθμιαία περνούσαν και τυπικά κάτω από το λατινικό τυπικό. Το μόνο πράγμα που μπορεί να στηρίξει και να παρατείνει την αποτυχία της ουνίας, εφόσον δεν ριζώνει στις καρδιές του Ορθόδοξου λαού, είναι η κρατική παρέμβαση, που μέσα από το πνεύμα της ομοιομορφίας, επιθυμεί την αστραπιαία και χοντροκομμένη λατινοποίηση. Η ουνία δεν ήταν μόνο πράξη θρησκευτικής επιλογής, αλλά περισσότερο μια έκρηξη πολιτιστικού και πολιτικού αυτόπροσδιορισμού. Ένα από τους ιδρυτές της ουνίας και δεύτερος ουνίτης μητροπολίτης, ο ύπατος Ποσιέζ, αναφέρει πως οι Έλληνες διαστρέφουν το Ευαγγέλιο ! Αντίθετα οι Ορθόδοξοι σλάβοι απολογητές μαρτυρούν ότι οι μεταφράσεις των αγίων κειμένων και η μελέτης της φιλοσοφίας και θεολογίας πρέπει να γίνεται από τα Ελληνικά και όχι από τα λατινικά, που είναι μια ακατάλληλη και ανεπαρκής γλώσσα για υψηλά και περίπλοκα θεολογικά θέματα. Οι ουνίτες και αυτό το εμφανίζουν και οι προτεστάντες, προσπαθούν μέσα από αντιρρητικούς διαλόγους να ανασκευάζουν την Πατερική Πίστη και από την μια μεριά οι παπικοί ουνίτες προσπαθούν να επιβάλουν την εξουσία του Βατικανού, από την άλλη οι πιστοί του Λούθηρου την παθητική πίστη και τα ενοχικά συμπλέγματα. Από την άλλη οι Έλληνες και Σλάβοι Ορθόδοξοι κρατούν την αληθινή πίστη και επικαλούνται τις αποδείξεις τους από την Αγία Γραφή και τα Πατερικά κείμενα.

π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ

π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ: Το να είσαι Χριστιανός σημαίνει να είσαι Έλληνας

Πράγματι, το να είσαι Χριστιανός σημαίνει να είσαι Έλληνας, εφόσον η βασική μας αυθεντία θα είναι για πάντα ένα ελληνικό βιβλίο, η Καινή Διαθήκη.
Το χριστιανικό μήνυμα έχει δια παντός διατυπωθεί σε ελληνικές κατηγορίες….
Προσωπικά είμαι αποφασισμένος να υπερασπιστώ αυτή τη θέση και μάλιστα σε δύο διαφορετικά μέτωπα:
Κατά της όψιμης αναβίωσης του εβραϊσμού.
Κατά όλων των προσπαθειών επαναδιατύπωσης δογμάτων σε κατηγορίες σύγχρονων φιλοσοφιών, είτε γερμανικών, είτε δανέζικων, είτε γαλλικών.

Ο π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ για το ρόλο που θα πρέπει να έχουν οι Ορθόδοξοι στο Π.Σ.Ε.

Ακόμα και η ονομασία του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών υποδηλώνει μια κατάσταση που δεν θα έπρεπε να υφίσταται, συμφωνούμε να ονομάζουμε τις ομολογίες μας «Εκκλησίες» με μια έννοια που η Καινή Διαθήκη ποτέ δεν θα επέτρεπε…. Οι επιμέρους «ομολογίες» δεν έχουν το δικαίωμα να αυτοαποκαλούνται «Εκκλησίες». Η παρουσία των Ορθόδοξων στο Π.Σ.Ε. είναι μια μορφή ιεραποστολικής δραστηριότητας, μια ανάγκη για Ορθόδοξη Ιεραποστολή στους προτεστάντες.

Οι Γέροντες της ερήμου

Αποτέλεσαν την αναγέννηση του μοναχισμού, δημιουργώντας έναν ζωντανό και οργανικό σχηματισμό πνευματικής και θεωρητικής κίνησης που κατέκτησε ολόκληρο τον ελληνικό και νοτιοσλαβικό κόσμο στη διάρκεια του δέκατου τέταρτου αιώνα. Ουσιαστικά η κίνηση αυτή αποτελούσε μια νέα εμπειρία, μια νέα μαθητεία και βίωση του πνεύματος του αυθεντικού μοναχισμού. Στην αρχή οι Γέροντες πέρα από το Βόλγα αναζητούσαν τη σιωπή και την ησυχία. Στη συνέχεια, η κίνησή τους έδωσε το σύνθημα για μια θυσιαστική αναχώρηση. Έτσι, η σκήτη έγινε ο σκοπός της ζωής τους.

Έβλεπαν διαφορετικά τη ζωή του μοναχικού ερημίτη. Θεωρούσαν τα κοινοβιακά μοναστήρια ως πολύ θορυβώδη. Η ακτημοσύνη, δηλαδή η στέρηση των περιουσιακών στοιχείων, χαρακτήριζε την πορεία τους που τους οδηγεί μακριά από το υλικό πεδίο ύπαρξης. Πέτυχαν με αυτο τον τρόπο την αποσύνδεσή τους από την ματαιόδοξη θεώρηση της εν τω κόσμω ζωής, την πνευματική επαγρύπνησή τους και την αφύπνιση της θεολογικής τους συνείδησης. Δεν τον απέρριψαν μόνο, αλλά και τον αρνήθηκαν. Προσπαθούσαν και πέτυχαν να δημιουργήσουν μία νέα ανθρώπινη προσωπικότητα, δείχνοντας τον δρόμο προς μια νέα δημιουργική πολιτιστική ανάπτυξη. Οι βίοι των μοναχών και αγίων της ερήμου, πέρα από το Βόλγα, είναι ένα αντιπτοσωπευτικό και συγκινητικό μαζί δείγμα για το πως εφαρμόστηκαν οι διδασκαλίες τους και μεταμορφώθηκαν σε ζωή και πράξη.  Εκείνο που είχε τη μεγαλύτερη δύναμη ήταν η εσωτερική τους διάθεση.

π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ

Ο κύκλος του Οστρόγκ

Κέντρο Ορθόδοξων γραμμάτων και παιδείας αποτέλεσε το τυπογραφείο Οστρόγκ του πρίγκιπα Κωνσταντίνου Οστρόζσκυ στη Volynia. Πρωταρχικός σκοπός τους σκοπός ήταν να καταπολεμήσουν την προτεσταντική προπαγάνδα, για αυτό θεώρησαν απαραίτητο να εκδώσουν βασικές πηγές παρά αποδεικτικά έργα, έχοντας ως αποτέλεσμα την αξιόλογη παραγωγή λειτουργικών εγχειριδίων, ευσεβιστικών βιβλίων, θρησκευτικών φυλλαδίων και κηρυγμάτων. Ο κύκλος του Οστρόγκ έτρεφε το όραμα ενός ρωσο-σλαβοελληνικού πολιτισμού. Το τυπογραφείο εξελίχθηκε σε σχολή και ιδρύθηκε πάνω στα πρότυπα των ελληνικών (βυζαντινών). Απώτερος σκοπός ήταν η σχολή να μεταμορφωθεί σε μια πλήρη ακαδημία, με αποτέλεσμα να οργανωθεί σε ένα σλαβονικό – ελληνικό κέντρο. Από την αρχή ο κύκλος του Οστρόγκ είχε εμπλακεί με σοβαρές διαμάχες με τη ρωμαϊκή προπαγάνδα και αργότερα με εκείνη των ουνιτών (παπικοί που παριστάνουν τους ορθόδοξους) Ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα που πραγματοποίησε ο κύκλος του Οστρόγκ ήταν η μετάφραση και εκτύπωση της μεγάλης Βίβλου του Οστρόγκ. Εκδόθηκε το 1580 και επανεκδόθηκε με ορισμένες τεχνικές διοθώσεις του 1581. Υπήρξε το πλήρες κείμενο της Βίβλου που για πρώτη φορά να εμφανίζεται στη σλαβονική γλώσσα της Εκκλησίας, παραμένοντας ορόσημο στη σλαβονική βιβλική ιστορία. Η Βίβλος στο Οστρόγκ προήλθε από μια συνειδητή και κριτική προσπάθεια να ακολουθήσει την ελληνική παράδοση των κειμένων. Η βασική πηγή για την έκδοση υπήρξε η Βίβλος του Γενναδίου, με κάποια προβλήματα που δημιουργήθηκαν σ’ ένα καθαρό αντίγραφο από τη Μόσχα από έναν λουθηριανό διπλωμάτη. Το κείμενο διορθώθηκε προσεκτικά από τους λατινισμούς, οι οποίοι και αφαιρέθηκαν. Αναζητήθηκαν ελληνικά χειρόγραφα σε ολόκληρο τον Ορθόδοξο κόσμο, ώστε η έκδοση να έχει την μεγαλύτερη πληρότητα. Η Βίβλος του Οστρόγκ αποτέλεσε την άνθιση της πολιτιστικής και θεολογικής αναγέννησης στους Ορθόδοξους της δυτικής Ρωσίας προς το τέλος του δέκατου έκτου αιώνα. Η παρουσία της Βίβλου του Οστρόγκ αντανακλά την εσωτερική συνοχή της με την βυζαντινή παράδοση.

π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ

Αντρέι Κούρμπσκυ (1528-1583)

Ρώσος πρίγκιπας και λόγιος.  Υπήρξε διακεκριμένος στρατιωτικός ηγέτης και πολιτικός άνδρας.  Πολυμαθής, με ευρύτερη παιδεία και ένθερμος υποστηρικτής της Ορθόδοξης Παράδοσης.  Έτρεφε ιδιαίτερη αγάπη για τη Πατερική Παράδοση, της οποίας ήταν σοβαρός μελετητής, και δεν παρέλειπε να εκφράζει την πικρία του που οι Ορθόδοξοι γνώριζαν τόσα λίγα για τους Πατέρες και τόσο σπάνια τους μελετούσαν.

Ύστερα από τις επαφές του με το Άγιον Όρος, αναζήτησε και απέκτησε αντίγραφα από τα απολογητικά κείμενα του Καβάσιλα και άλλων που τήρησαν πολεμική στάση στους λατίνους.

Η Πατερική Θεολογία και η σοφία των Ελλήνων, η ελληνική φιλοσοφία διέπονταν από εσωτερική συνοχή, κατά την εκτίμησή του.  Γι'αυτό και μελέτησε Πατέρες σε συνδυασμό και παράλληλα με κλασικούς φιλοσόφους.  Μελέτησε Αριστοτέλη  και Στωικούς.

Στόχος του ήταν διάδοση της Πατερικής Παράδοσης και η συνέχεια της βυζαντινής κληρονομιάς, έχοντας την πεποίθηση οτι το μέλλον της Ορθοδοξίας είναι άρρηκτα συνδεδεμένο προς την πίστη στην παράδοση των Πατέρων.

Πηγή: π. Γεώργιος Φλωρόφκσυ